Maslow’un hiyerarşisi ve Alışkanlıklar …

Alışkanlıklarımızı oluşturan dürtülerin ne olduğunu yada nasıl oluştuğunu biliyor muyuz acaba? Dürtü diyorum çünkü alışkanlık denen şey; bizi dürten, canımız istemese de yapmak zorunda hissettiğimiz, biraz teslimiyetçi davranışla birazda zevk alma çabası ile yaşadığımız heyecanlardır. Buna her türlü dürtüyü katabilirsiniz. İyisi de var kötüsü de. Ama tuhaf olan tarafı, kötü olanlar hep en çok keyif verenler..

Hani bir ihtiyaçlar hiyerarşisi var bilirsiniz. Maslow’un.. Kişinin ihtiyaçlarını bir sıralamaya göre dizmiş ve ilk olan gereksinim giderilmeden bir sonraki gereksinime geçmek zor hatta mümkün değildir demiş. Yaptığı sıralamada ilk sırada gelen ihtiyaç, fizyolojik olanı, yani yemek, içmek, nefes almak, uyumak, cinsellik ve dışkılamak… İkinci sırada gelen güvenlik, üçüncü sırada arkadaşlık, sevgi gereksinimleri, dördüncü sırada saygınlık ki bunun içinde karşılıklı güven de var, son sırada ise erdem, yaratıcılık, doğallık, problem çözme, önyargısız olma, gerçeklerin kabulu gibi ihtiyaçlar geliyor..

Karnı aç olan birine güvenlikten bahsedemezsiniz hadi bahsettiniz diyelim, dostça yanına yaklaşıp, sırtını sıvazlayıp ona ne kadar güçlü bir adam olduğunu söylemenizin bir anlamı yoktur. Çünkü sizi o an duymuyordur. Hepsinden önemlisi bu aç kişinin size önyargısız yaklaşmasını beklemeniz de saçmalık oluyor. Ama bunlar Maslow’a göre böyle tabii. O zavallı adam Türkiye’yi ve bu ülkede yaşayanları kestirememiş o an için..

Çünkü bizde tersten işler herşey. Biz inanılmaz yaratıcı zekamızla aç kalmayız hiçbir zaman. Hem bu yaratıcı zekamızı kullanmak için öyle güvenlik içinde olup saygın ortamlarda, erdemli insanlarla yaşamamıza da pek gerek yoktur. Çünkü güvenlikli ortam diye bir yer yoktur bizde. Taksim’in göbeğinde, herkeslerin gözü önünde bıçaklanabilirsiniz yada metro veya trende birileri alır cüzdanınızı çeker gider. Polise gidersiniz, yapacak bir şey yok der yüzünüze boş bir ifade ve suçlayan bir tavırla bakarak. Arabanızı bir anlık yüzlerce aracın park ettiği yere küçük bir ihtiyaç için park edersiniz, sonra saatlerce araba arar durursunuz, çalınıp çalınmadığını bilmeden. Sonra öğrenirsiniz.. çekmişler… Ah be Maslow.. Nereden bileceksinki sen bunları.. Güvenlik bizim için büyük alışveriş mağazalarında sert bakışla dolaşan adamların sırtında yazan yazıdan ibarettir sadece…

Önemli olan alışkanlıklarımızdır. Önceliklerimizi alışkanlıklarımıza göre belirleriz. Kim ne derse desin, ne anlatırsa anlatsın kemikleşmiş alışkanlıklarımızdan vazgeçemeyiz. Hep alıştığımız marketten alışveriş yapmayı severiz. Aynı yoldan işimize gider geliriz. Seyahatlerimizde bile aynı firmayı kullanmaya özen gösteririz. Birinin peşine düşmüşsek gideriz öylesine nereye gittiğimize bakmadan. Severiz sonra.. Bu sevgiyi alışkanlığa çeviririz. Sevgi bitti ama alışkanlık var deriz. Alışkanlıktan idare ederiz birbirimizi.. Ama sevmiyoruzdur. Nasıl bir çelişki ise. Aşk biter arkadaş kalırız. Evlenir, 10 yıl sonra boşanırız, alışkanlıklarımızdan vazgeçemediğimizden, boşandığımız kadının başkası ile evlendiğini duyunca gider öldürürüz adamı da kadını da.. Bir şeylere başlar başlar bırakırız. Canım istemiyor ama naparsın alışkanlık yapmış bu meret der içeriz, içilmesi gereken ne kadar zararlı mamül varsa..

İçki içeriz ama perşembeleri el sürmeyiz. 11 ay küfelik olana kadar içeriz ramazan boyunca arınmaya çalışırız. Sorarız arada hocaya iftarda bir kadeh içsem olurmu diye. Kime neyi anlatacağımızı bilirmiyiz yada bizi anlayan olurmu bilmeden. Alışkanlıklara esir olmuşuz ama hep inkar ederiz nedensiz. Bir şeylerden korkarız ama bunun ne olduğunu kendimize bile itiraf edemeyiz.. Alışkanlık der geçeriz.. Aslolanın ne olduğunu düşünemeden..

Sevgili Maslow; Keşke buralara gelebilseydin de şu ihtiyaçlar hiyerarşisinin ne hale geldiğini görebilseydin. Birinci madde tamam olmuş ama sonrakileri şekillendiren tamamen alışkanlık olmuş. Yoksa kimin umurunda güvenlik, saygınlık, sevda, yaratıcılık, özgüven….

Alışkanlıkları oluşturan dürtülerin en başında keyif alınması gereken bir hayat gelir. Bunun en güzel bahanesi de “bir dahamı gelicem hayata” sözüdür.. Yanlışa bulaşmak niyetindeki kişilerin kurtulma cümlesidir bu cümle.. Ama o yanlışmıdır değilmidir oda şüphelidir tabii.. Bu lafı bende bu sebepten çok severim 🙂 Ama yaşanması gereken hayatı, yaşanmaması gereken esaretlerden kurtararak yaşamayı yeğlerim..

Önce karın tokluğuna başlayan hayat, hergeçen gün ihtiyaçlara göre şekilden şekile girerek yürür gider. En son ulaşılması gereken “gerçeklerin kabulu” acaba en başta mı olmalıydı?.. Önce içinde bulunduğumuz ortamın gerçeklerini kabul edip ona göre bir şeyler istemek adına…

Reklamlar

15 comments on “Maslow’un hiyerarşisi ve Alışkanlıklar …

  1. “Ama tuhaf olan tarafı, kötü olanlar hep en çok keyif verenler..”
    Cennet nefsinize zor gelenlerle,cehennem ise nefsinize kolay gelenlerle çevrilidir (Hadis-i Şerif)

    • Bende gülüyorum, serbest bıraktım..
      Maslow keşke okusaydı da dünyanın içinde nelerin olduğunu görseydi. O zaman ihtiyaçlar hiyerarşisinden bahsedemezdi bile 🙂 Sosyolojik verileri alırken birazda toplum değerlerini düşünebilsek..

  2. Nefes almak, yemek-içmek, giyinme, barınma vs. bunlar gerçekten en önde gelen ihtiyaçlardan bize göre ama bazılarında bu ihtiyaçlar biraz kayma yapabiliyor. Mesela sokakta yaşayan birinin elinde içki şişesi görebiliyorsunuz. Yani bu kişi için içki, barınma ihtiyacının önüne geçmiş.
    Bir kaç sene önce parkta eşimle otururken bir adam geldi ekmek, peynir parası istedi. Elinde sigara vardı oysa.

    • Aslında sokaktaki adam içinde barınma önemli ama barınmayı halledemediğinden bu işi içki şişesine havale etmiş 🙂
      O sigarayı da başkasından almıştır.. Öyle yaşamaya alıştırdık mı birini bir daha mücadele etme gücü kalmaz.. En ufak zorlukta el açar herkese..
      Saygılar, teşekkürler…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s